Наурыз көже: әр өңірдегі дәм ерекшелігі мен мағынасы

       Наурыз мейрамының басты тағамдарының бірі — Наурыз көже. Бұл — қазақ халқының көне дәстүрінен келе жатқан, береке мен молшылықты білдіретін ас. Көже міндетті түрде жеті түрлі тағамнан дайындалады. Жеті саны қазақ ұғымында қасиетті саналғандықтан, ол өмірдің жеті игілігін — су, ет, тұз, дән, сүт, май және айранды білдіреді.

       Қазақстанның әр аймағында Наурыз көженің дайындалу тәсілі мен дәмі өзгеше. Өңірлік ерекшелік жергілікті өнімге, ауа райына және қалыптасқан ас мәзіріне байланысты қалыптасқан.

       Солтүстік және Орталық Қазақстан

       Бұл өңірлерде Наурыз көже көбіне қою әрі тойымды болып дайындалады. Оның құрамына ет, сорпа, бидай, тұз, май, су және айран қосылады. Майлы әрі құнарлы көже суық климатқа сай жасалады.

       Батыс Қазақстан

       Батыс аймақтарда көжеге құрт немесе қатық қосу кең таралған. Кейбір отбасылар дәмін байыту үшін сарымай немесе қаймақ пайдаланады. Сондай-ақ, жылқы етінен жасалған қазы қосып, көжені қою әрі нәрлі ететін дәстүр де бар.

       Шығыс Қазақстан

       Шығыс өңірінде көжеге арпа мен жүгері қосу жиі кездеседі. Кей ауылдарда көжеге қымыз немесе шұбат араластырып, оны салқын күйінде ұсыну дәстүрі сақталған. Бұл тәсіл тағамға ерекше дәм береді.

       Оңтүстік Қазақстан

       Оңтүстікте Наурыз көженің құрамына кеспе немесе күріш қосылады. Сонымен қатар, бұл өңірде тәттілеу көже жасау дәстүрі бар: оған сүт, тары және құрт суы қосылады. Көже көбіне жент немесе бауырсақпен бірге ұсынылады.

       Жетісу өңірі

       Жетісуда көжеге тары мен әртүрлі жармалар қосылады. Кейде оған ірімшік қосып, дәмін толықтыра түседі. Бұл аймақтағы көже жеңіл, бірақ өте нәрлі болып келеді.

Қарағанды және Ақмола өңірі

       Бұл өңірлерде ет пен жармаға басымдық беріледі. Сүт өнімдері салыстырмалы түрде аз қосылып, көженің негізгі дәмі еттің сорпасымен ашылады.

       Наурыз көженің мәні мен тәрбиелік маңызы

Наурыз көже — тек тағам емес, ол — халықтың ізгі тілегі мен бірлігінің нышаны. Жеті түрлі тағам қосу арқылы адамдар жаңа жылда молшылық, амандық және татулық болсын деген ниетін білдірген. Қай өңірде дайындалса да, көженің басты мақсаты — қонақты құрметтеп, дастарқанның кеңдігін көрсету.