"Аллергия - сұмдық", "мұрыннан су ағу", "көзді тырнап тастағың келеді" - Алматы тұрғындары соңғы апталарды осылай сипаттайды. Қазір қалада жусан тозаңының концентрациясы рекорд деңгейде жоғары, бірақ жай-күйдің нашарлауына тек өсімдіктер ғана себеп емес. Кейбіреулер мұны жол жөндеуден шыққан шаңмен байланыстырады. Қалада не болып жатқанын және бұл қашан аяқталуы мүмкін.
"Ауырып бастағандайсың, сөйтсе бұл аллергия екен": алматылықтар не жазып жатыр?
Әлеуметтік желілерде Алматы тұрғындары кейінгі апталарда ұқсас белгілерге белсенді түрде шағымданып жатыр. Қалалықтар үнемі түшкіру, мұрынның бітелуі, көздің жасаурауы мен қышуы, тамақтың жыбырлауы туралы айтады.
"Аллергияның жүріп жатқанына үшінші апта! Өмірімде болмаған еді, мүмкін бұл осы жазда Алматыда белсенді түрде егілген өсімдіктерден бе? Өйткені жаппай аллергия болуы мүмкін емес. Қандай гүл егетіндерін тексерсе болар еді - бүкіл қала зардап шегіп отыр", - деп жазады қала тұрғындарының бірі.
Тағы бір алматылық әйел симптомдардың алдымен суық тиюге ұқсайтынын, содан кейін оның аллергия екені анықталатынын айтты.
"Аллергия - сұмдық. Сонымен қатар, көптеген танысымда ауру асқынып жатыр. Тамақ жыбырлайды, мұрыннан су ағады, көзді қатты тырнап тастағың келеді. Өзіңді ауырып бастағандай сезінесің, бірақ бұл - аллергия. Тағы кім осылай қиналып жатыр?"
Қазір қандай өсімдіктер басым: мониторинг нәтижелері
Аллергияны емдеу әдістерін зерттеумен айналысатын ғалым, профессор Қайсар Табынов әріптестерімен бірге Алматыдағы тозаңға апта сайын мониторинг жүргізеді.
Анықтама: Ауадағы тозаң мониторингі - бұл ауадағы өсімдік тозаңының мөлшері мен түрлерін, сондай-ақ зең саңырауқұлақтарының спораларын тұрақты бақылау. Бұл мәліметтер тозаң болжамын жасауға, өсімдіктердің гүлдеуінің басталуы мен шыңын анықтауға және аллергиясы бар адамдарды қолайсыз кезеңдер туралы ескертуге мүмкіндік береді.
Оның мәліметінше, қазір қалада жусан тозаңы басым.
"23 қыркүйекте оның концентрациясы ауаның әр текше метріне 2051 дәнге жетті. Сонымен қатар амброзия мен алабұта тұқымдастардың көрсеткіштері сәйкесінше текше метріне 36 және 25 дәнге дейін төмендеді", - деді профессор бізге.
Маманның айтуынша, егер кейінгі бір жарым аптада алматылықтардың аллергия белгілері айтарлықтай асқынса, оған үлкен ықтималдықпен дәл осы жусан тозаңы себеп болуы мүмкін.
Ғалымның пікірінше, әкімдіктер тозаң жүктемесін азайту шараларын, әсіресе арамшөптерге қатысты мәселені қарастыра бастауы керек.
"Ең қарапайым шаралардың бірі - арамшөптерді тозаңдану басталғанға дейін қала маңында және тау бөктерінде шабу. Жалпы, Алматыда аллергиямен күресудің кешенді бағдарламасы қажет", - деп есептейді Қайсар Табынов.
Аллергияны тағы қандай факторлар күшейтеді?
Бірақ өсімдіктердің гүлдеуі - алматылықтар шағымданатын жалғыз фактор емес. Қазір қалада жол жұмыстары мен қасбеттерді жөндеу жалғасып жатыр, сондықтан тұрғындар құрылыс шаңы симптомдарды күшейте ала ма деген сұрақ қояды.
Біз ақпарат алу үшін жүгінген аллерголог және педиатр Сәуле Жұмабаева мынаны растайды:
"Шаңмен жанасу және жаңа жөндеу жүргізілген немесе жөндеу жүріп жатқан үй-жайларда ұзақ болу аллергияның белгілерін күшейтуі мүмкін".
Маманның айтуынша, бұдан бөлек, өткір иістер де реакцияны қоздыруы немесе күшейтуі мүмкін. Мысалы, лактар, бояулар, темекі түтіні, тұрмыстық химия және парфюмерия.
"Үйлердегі, сауда орталықтары мен кеңселердегі хош иісті диффузорлар өте үлкен мәселеге айналып отыр", - дейді дәрігер.
Анықтама: Сәуле Жұмамбаева - педиатр, аллерголог, PhD докторы, "Астана медицина университеті" КеАҚ №1 балалар аурулары кафедрасының профессоры.
Аллергия маусымынан қалай аман өтуге болады?
Тітіркендіргіштермен жанасуды азайту үшін профессор Жұмабаева үйде сүзгілері бар ауа тазартқыштарды қолдануды, шаңды үнемі сүртуді, жатын бөлмеден қауырсын жастықтарды, ауыр перделерді, кілемдерді және гүлдейтін өсімдіктерді алып тастауды ұсынады.
"Егер бұл поллиноз - маусымдық аллергия болса, терезелерді ашып ұйықтамау керек, далада, әсіресе саябақтарда ұзақ жүрмеген жөн және мүмкіндігінше қала сыртына шығуды азайту керек. Көшеде жеңі ұзын киім, кең көзілдірік және бас киім киген дұрыс".
Дәрігер мұрынға арналған тамшыларға әуес болмауға кеңес береді. Оның айтуынша, спрейлерді, әсіресе тамырды тарылтатындарды бес күннен артық қолдануға мүлдем болмайды - әйтпесе оған үйреніп кету (тәуелділік) дамуы мүмкін.
Өз бетінше емделудің орнына Сәуле Жұмамбаева мұрынға арналған арнайы аллергияға қарсы спрейлерді таңдап бере алатын мамандарға жүгінуді ұсынады.
Антигистаминдік препараттарға келетін болсақ, Жұмабаеваның айтуынша, оларды ұзақ уақыт, тіпті бүкіл маусым бойы қолдануға болады.
Аллергия маусымы шынымен де ерте бастала бастады ма?
Дәрігер биылғы аллергия маусымының әдеттегіден ерте басталғанын растап отыр. Маман мұны климаттың өзгеруімен байланыстырады.
"Астанада аллергияның өршуі әдетте мамыр айына сәйкес келетін, бірақ биыл маусым сәуірде басталды. Алматыда - сәуірдің орнына наурызда басталды. Аллергия маусымы неғұрлым ерте басталса, соғұрлым ұзаққа созылады", - деп түйіндеді профессор Сәуле Жұмамбаева.
Маусымның қашан аяқталатынын Қайсар Табыновтан сұрап білдік. Ғалымның болжамынша, жусанның өте жоғары көрсеткіштері қыркүйектің соңына дейін сақталуы мүмкін, ал қазан айының басында бәсеңдейді деп күтіледі.
https://kaz.tengrinews.kz
