Ең алдымен жемісті таза піскен уақытында сатып алу керек. Жемістің піскенін және дәмін көзбен қалай бағалауға болады?
Жаз мезгілінде адамдардың жаңа піскен көкөністер мен жеміс-жидекті жиі тұтынатыны белгілі. Осы орайда нитраттармен уланудың алдын алу аса маңызды.
БҚО санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Гүлдана Керееваның Kazinform тілшісіне мәлім еткеніндей, маусымынан бұрын пісіп жетілген өнімдерде нитраттардың мөлшері жоғары болуы мүмкін. Сондықтан көкөністер мен жемістерді табиғи пісу мерзімінде тұтыну денсаулық үшін қауіпсіз болып саналады.
Фото: pexels.com.
Оның сөзіне қарағанда, нитраттар — өсімдіктердің өсуіне қажетті азотты қосылыстар. Тыңайтқыштарды шамадан тыс қолдану салдарынан көкөністер мен жемістерде нитраттар көбірек жиналуы ықтимал. Ағзаға көп мөлшерде түскен жағдайда нитраттар улануға себеп болып, бас ауруы, әлсіздік, жүрек айну және басқа да жағымсыз белгілер туындатады.
Фото: БҚО санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті
— Ерте көктемде сатылатын қарбыз, қауын, қызанақ, қияр сияқты өнімдерді таңдауда сақ болған жөн. Көкөністер мен жемістерді өздерінің табиғи пісетін уақытында тұтынған дұрыс. Мысалы, қарбыз бен қауынды негізінен шілде-тамыз айларынан бастап, ал көптеген бақша өнімдерін жаздың екінші жартысы мен күз мезгілінде пайдаланған қауіпсіздеу, — дейді Г.Кереева.
Маманның айтуынша, нитраттармен уланудың алдын алу үшін өнімдерді тек ресми сауда орындарынан сатып алып, тұтынар алдында мұқият жуу қажет.
Жаз кезінде қауын-қарбыз жалға алу ақысы төленбейтін, белгіленбеген орындарда, көшеде, тіпті жол бойында сатылып жататыны жасырын емес. Сол себепті автокөліктің доңғалағынан ұшқан шаң, темір ұшқындары көкөніске қонады. Соған қарамастан, адамдар өнімді сатып алады, оны жумауы да мүмкін.
— Тұрғындар түрлі жағдайға тап болып, уланып қалған кезде кейде шағымдану керектігін де білмейді. Департаментке арыз түскен жағдайда соның бәрі мұқият тексеріледі. Ең бастысы, денсаулығын сақтау әр адамның өз қолында. Сондықтан тағам өнімдерін таңдауда мұқият болып, сапалы әрі қауіпсіз өнімдерді тұтыну маңызды, — деп қосты Г.Кереева.
Сарапшылар қауындарды кесіп, жемес бұрын жылы сумен және сабынмен жууды ұсынады. Бұл микроорганизмдер мен қабықтан шыққан шаңның жемістің ішіне енуіне жол бермейді, бұл өз кезегінде жегеннен кейін ішек инфекциясын тудыруы мүмкін.
Қарбызды қалай таңдау керек
Қарбызды таңдаудың кем дегенде бес қарапайым ережесі бар:
- Онда ешқандай ақау болмауы керек.
- Жемісі біркелкі түсті және қарама-қарсы жолақтары болуы керек.
- Піскен қарбыздың сабағы (әдетте «құйрығы» деп аталады) әдетте құрғақ қана емес, сонымен қатар жіңішке болады.
- Алақанмен со,ып көргенде қарбыз дірілдеу керек.
- Ең бастысы, толық піскен жемістің бүйіріндегі дақ (жерге тиетін жер) сары немесе тіпті қызғылт сары болуы керек. Қарбыздың бүйіріндегі ақ түс оның толық піспегенін көрсетеді.
Материал ҚазАқпарат және ogorod.ru сайттарынан алынды.
Материалды дайындапу кезінде translate.google.kz-тің аударма қызметі пайдаланылды.