Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті ұсынады
Азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі - адам денсаулығын сақтаудың маңызды шарттарының бірі.
Күнделікті тұтынатын тағамдардың сапасы мен қауіпсіздігіне мән беру тағамнан уланудың және басқа да аурулардың алдын алуға көмектеседі. Сондықтан дүкеннен азық-түлік сатып алу кезінде өнімнің сыртқы түріне ғана емес, оның таңбалануына, жарамдылық мерзіміне, құрамына және сақталу жағдайларына да назар аудару қажет.
Ең алдымен, өнімнің қаптамасында көрсетілген ақпаратты мұқият оқып шығу маңызды. Қазақстан Республикасында сатылатын қапталған азық-түлік өнімдерінің таңбалануында:
- өнімнің атауы;
- құрамы;
- мөлшері;
- дайындалған күні;
- жарамдылық мерзімі;
- сақтау шарттары;
- өндірушінің атауы мен орналасқан жері туралы мәліметтер көрсетілуі тиіс.
Бұл ақпарат тұтынушыға өнім туралы толық мәлімет алуға және дұрыс таңдау жасауға мүмкіндік береді.
Азық-түлік сатып алу кезінде ерекше назар аударатын мәселелердің бірі - өнімнің жарамдылық мерзімі. Жарамдылық мерзімі өткен тағамдарды тұтыну денсаулыққа қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе:
- сүт және ет өнімдері;
- балық;
- дайын салаттар;
- кондитерлік өнімдер сияқты тез бұзылатын тағамдарды сатып алғанда олардың өндірілген күні мен жарамдылық мерзімін міндетті түрде тексеру қажет.
Сонымен қатар өнімнің сақталу жағдайларына назар аударған жөн. Тоңазытқышта сақталуы тиіс тағамдар белгіленген температуралық режимде орналастырылуы қажет. Мысалы, сүт өнімдері, ет, балық және мұздатылған жартылай фабрикаттар өндіруші белгілеген температурада сақталуы тиіс. Сақтау талаптарының бұзылуы өнімнің мерзімінен бұрын бұзылуына және оның қауіпсіздігіне кері әсер етуі мүмкін.
Өнімнің қаптамасының бүтіндігі де маңызды. Қаптамасы жыртылған, зақымдалған, ісінген немесе герметикалығы бұзылған өнімдерді сатып алмаған дұрыс. Әсіресе консервіленген тағамдарды таңдағанда банкінің ісінбегеніне, тот баспағанына және зақымдалмағанына көз жеткізу қажет. Мұндай белгілер өнімнің қауіпсіздігіне күмән тудыруы мүмкін.
Тағам өнімдерінің құрамына да назар аудару ұсынылады. Өнімнің таңбалануында оның құрамына кіретін ингредиенттер, тағамдық қоспалар және аллергиялық реакция тудыруы мүмкін компоненттер туралы ақпарат көрсетіледі. Бұл әсіресе белгілі бір тағам түрлеріне аллергиясы бар адамдар үшін маңызды. Сондай-ақ өнімнің тағамдық құндылығы, оның ішінде ақуыз, май, көмірсу мөлшері мен энергетикалық құндылығы туралы мәліметтерді ескерген жөн.
Азық-түлік өнімдерін тек белгіленген сауда орындарынан сатып алу ұсынылады. Сауда орындарында санитариялық-эпидемиологиялық талаптардың сақталуына, өнімдердің дұрыс орналастырылуына және тез бұзылатын тағамдардың тоңазытқыш жабдықтарында сақталуына назар аудару қажет. Шығу тегі белгісіз, тиісті таңбалануы жоқ немесе сақтау жағдайлары сақталмаған өнімдерді сатып алудан бас тартқан дұрыс.
Есте сақтаңыз! Азық-түлік сатып алу кезінде өнімнің таңбалануын тексеру, жарамдылық мерзіміне, құрамына, қаптамасының бүтіндігіне және сақтау жағдайларына назар аудару – тағамнан уланудың алдын алудың маңызды шаралары. Тұтынушының азық-түлікті дұрыс таңдауы өз денсаулығы мен отбасының қауіпсіздігін сақтауға ықпал етеді.
Спикер: Алматы қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы - Алматы қаласының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері Алпысбайұлы Қасымхан
