Қазақстанның еңбек нарығында жалақыға деген талап пен жұмыс берушілердің ұсынысы арасындағы айырмашылық айқын сезіле бастады. 2026 жылдың наурыз айындағы Enbek.kz электронды еңбек биржасының деректері елдегі кадр сұранысының бағытын ғана емес, ең бағалы мамандар кім екенін де көрсетті.
Наурызда платформада 102,6 мың бос жұмыс орны жарияланып, 107,1 мың түйіндеме орналастырылған. Бұл көрсеткіш еңбек нарығындағы қозғалыстың жоғары екенін байқатады. Дегенмен, назар аудартқан басты мәселе – кейбір мамандардың жалақыға қойған талабы рекордтық деңгейге жетуі.
Ең жоғары жалақыны кім сұрайды?
Биылғы көктемде ең жоғары еңбекақы талап еткен мамандық – HR-бизнес-серіктес. Бұл саладағы үміткерлер айына орта есеппен 4,2 миллион теңге сұраған. Екінші орында – мұнай-газ саласындағы каротажшылар, олардың жалақы күтімі 3 миллион теңгеге жуық. Ал өнеркәсіп зертханаларының басшылары шамамен 2,5 миллион теңге көлемінде табыс күтетінін көрсеткен.
Бұл деректер еңбек нарығында тек техникалық емес, басқарушылық және тар бейінді кәсіби мамандардың бағасы күрт өскенін аңғартады.
Жұмыс берушілер кімге көп төлейді?
Жұмыс берушілер тарапынан ең жоғары ұсынылған жалақы заң бөлімі басшысының орынбасарларына тиесілі – шамамен 1,4 миллион теңге. Бағдарламалық қамтамасыз ету архитекторларына 1,38 миллион теңге көлемінде ұсыныс жасалған. Ал өндіруші саладағы өндіріс басшыларына 1,14 миллион теңгеге дейін жалақы белгіленген.
Бұл көрсеткіштер цифрлық технология, құқық және өндіріс секторларында жоғары кәсіби кадр тапшылығы бар екенін білдіреді.
Қай салаларда кадр жетіспейді?
Наурыз айында ең көп бос жұмыс орны білім беру саласында тіркелген – 22,6 мың вакансия. Бұл мектептер мен колледждерде педагог кадрларға сұраныстың әлі де жоғары екенін көрсетеді. Одан кейін қызмет көрсету саласы – 21,2 мың бос орын.
Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсету саласында 8,7 мың вакансия ұсынылған. Ауыл, орман және балық шаруашылығы секторында да 7,9 мың жұмыс орны бос тұр.
Өңірлік белсенділік: көш басында Түркістан облысы
Жұмыс орындарының ең көп саны Түркістан облысында тіркелді – 7,7 мың. Қарағанды облысы 7,6 мың көрсеткішпен екінші орында. Астана мен Павлодар облыстарында 7,2 мыңнан вакансия жарияланса, Атырау облысында бұл көрсеткіш 6,5 мыңға жеткен.
Жастар еңбек нарығында белсенді
Жұмыс іздеушілердің басым бөлігін жастар құрайды. Түйіндемелердің 42 пайызы 35 жасқа дейінгі азаматтарға тиесілі. 35-44 жас аралығындағы үміткерлер – 26 пайыз, 45-54 жас аралығы – 20 пайыз, ал 55 жастан асқандар – 12 пайыз.
Сондай-ақ жұмыс іздеушілер арасында әйелдердің үлесі жоғары: 54 пайыз. Ер азаматтар – 46 пайыз.
Еңбек нарығы нені аңғартады?
2026 жылдың алғашқы үш айында Enbek.kz платформасында 304 мыңнан астам бос жұмыс орны мен 394,5 мың түйіндеме жарияланған. Ақпанмен салыстырғанда вакансиялар саны артқанымен, жұмыс іздеушілер белсенділігі 14,3 пайызға төмендеген.
Бұл жағдай еңбек нарығында жаңа тенденцияны байқатады: жұмыс берушілерге сапалы маман қажет, ал мамандар өз біліктілігін жоғары бағалай бастады. Қазақстанда ендігі басты сұрақ – жоғары жалақы сұраған кадрлар өз құнын дәлелдей ала ма?