Ерте ағару мен шаш сиреуі: ағза дабылы

Шаш түсуі мен ерте ағару: ағза не айтқысы келеді?

Шаш – тек сыртқы сұлулықтың белгісі емес, ол ағзаның ішкі жағдайының айнасы. Көп адам шаштың сиреуін немесе ерте ағаруын косметикалық мәселе деп қабылдайды. Алайда трихологияда бұл құбылыстар фолликул деңгейіндегі терең өзгерістердің белгісі ретінде қарастырылады. Уақытында назар аудармаса, уақытша өзгеріс созылмалы процеске айналуы мүмкін.

Неге шаш түседі?

Шаш түсуінің себептері әртүрлі, бірақ оларды бірнеше негізгі топқа бөлуге болады:

1. Гормонға байланысты өзгерістер.
Ең жиі кездесетін түрі – андрогенетикалық алопеция. Бұл кезде мәселе гормон мөлшерінде емес, шаш фолликулаларының дигидротестостеронға сезімталдығында. Соның әсерінен шаш біртіндеп жіңішкеріп, қысқарып, “мамық” шашқа айналады.

2. Телогендік шаш түсу.
Бұл – ағзаның күйзеліске, инфекцияға, босануға, салмақты күрт азайтуға немесе ауыр сырқатқа реакциясы. Әдетте себеп болған жағдайдан 2–3 ай өткен соң басталады және бүкіл басқа біркелкі таралады. Көп жағдайда дұрыс күтім мен ем арқылы қалпына келеді.

3. Қоректік тапшылықтар.
Шаштың негізгі құрылыс материалы – ақуыз. Сонымен қатар темір, D дәрумені, B12 жетіспеушілігі де шаш өсу циклін бұзады. Ағзада ресурс азайса, шаш “екінші кезектегі” жүйе ретінде қоректенуден шектеледі.

4. Бас терісінің мәселелері.
Қайызғақ, себорея, қышу – жай косметикалық кемшілік емес. Микробиом теңгерімі бұзылғанда фолликул маңында қабыну пайда болып, шаш өсуі әлсірейді.

“Жасырын” алопеция деген не?

Көп адам шашының 15–20%-ы жоғалмайынша өзгерісті байқамайды. Ал шын мәнінде, алғашқы кезеңде-ақ шаш диаметрі әртүрлі болып, жіңішке талшықтар көбейе бастайды. Бұл – миниатюризация процесінің белгісі.

Миниатюризация – фолликуланың біртіндеп әлсіреуі. Егер уақытында тоқтатылмаса, фолликул айналасында фиброз дамып, қайтымсыз атрофияға әкелуі мүмкін. Сондықтан ерте диагностика – шашты сақтап қалудың негізгі шарты.

Жүктіліктен кейінгі шаш түсу қалыпты ма?

Жүктілік кезінде эстроген деңгейі жоғарылап, шаш түсуі азаяды. Ал босанғаннан кейін гормоналды фон өзгеріп, бірнеше ай бойы “жиналып қалған” шаштар бір мезетте түсе бастайды. Бұл – физиологиялық телогендік процесс.

Алайда түсу алты айдан ұзаққа созылса немесе жаңа шаш өсуі байқалмаса, темір тапшылығы мен қалқанша безінің қызметін тексерген жөн.

Халықтық ем неге көмектеспейді?

Пияз шырыны, бұрыш тұнбасы немесе түрлі майлар фолликул ішіндегі гормоналды не биохимиялық процестерге әсер ете алмайды. Олар тек уақытша косметикалық әсер беруі мүмкін.

Кей жағдайларда мұндай тәсілдер бас терісінің қорғаныс қабатын бұзып, күйікке, аллергиялық дерматитке немесе қабынуға әкеледі. Ал қабыну фолликулдың жағдайын одан әрі нашарлатады. Ең қауіптісі – пациент уақыт жоғалтады.

Қашан дәрігерге жүгіну керек?

Шаш айтарлықтай жіңішкерсе;

Айырық кеңейсе;

Түсу 3–4 айдан ұзаққа созылса;

Бас терісінде қышу, қабыну болса.

Қазіргі трихологияда трихоскопия мен фототрихограмма арқылы шаш тығыздығы мен өсу фазаларын нақты анықтауға болады. Бұл “маған солай көрінеді” деген субъективті бағалаудан гөрі әлдеқайда дәл әдіс.

Қорытынды

Шаш – эксперимент жасайтын алаң емес. Оның жағдайы ағзаның ішкі тепе-теңдігін көрсетеді. Ерте диагностика мен ғылыми негізделген ем ғана фолликулаларды сақтап, табиғи тығыздықты ұзақ жылдарға ұстап тұруға мүмкіндік береді.

Шаш түсуін жасыру емес, себебін анықтау – ең дұрыс шешім.