Бұл қаулы ипотека бойынша пайыздық мөлшерлеменің ең жоғары шегін бастапқы жарнаға байланысты өзгертеді.
Мысалы:
- Егер сіз үй құнының 30%-ын немесе одан көп төлесеңіз, банк ипотеканы жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі 20%-дан жоғары бере алмайды.
- Егер бастапқы жарнаңыз 30%-дан аз болса, банк 25%-ға дейінгі мөлшерлемемен несие бере алады.
Неге бұлай жасалды?
Бастапқы жарна аз болған сайын банк үшін тәуекел жоғары болады. Себебі қарыз алушының өз қаражаты аз, сондықтан несиені қайтара алмау қаупі көбірек. Сол себепті банктерге мұндай несиелер бойынша жоғарырақ пайыз белгілеуге мүмкіндік беріліп отыр.
LTV деген не?
LTV (Loan-to-Value) – несие сомасының үй құнына қатынасы.
Мысалы:
- Үй бағасы – 20 млн теңге.
- Сіз 6 млн теңге (30%) бастапқы жарна төлейсіз.
- Банк 14 млн теңге береді.
- Бұл жағдайда LTV = 70%.
1 қаңтарға дейін не болады?
Мақалада айтылғандай, 1 қаңтарға дейін бұрынғы ереже сақталады, яғни ипотеканың жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің ең жоғарғы шегі – 25% болып қала береді. Жаңа шектеулер кейін күшіне енеді.
Қысқаша қорытынды:
- 30% немесе одан көп бастапқы жарна → ең көбі 20%.
- 30%-дан аз бастапқы жарна → ең көбі 25%.
- Бұл өзгеріс адамдарды көбірек бастапқы жарна жинауға ынталандыру және банктерге тәуекелі жоғары несиелерді беруді экономикалық тұрғыдан тиімді ету үшін енгізіліп отыр.