Қазақстанның аграрлық секторында кадр тапшылығы тереңдеп, саланың дамуына кері әсер етіп отыр. Мал шаруашылығындағы тоқырау ет бағасының қымбаттауына дейін жетіп, Үкіметті экспортқа шектеу қою сияқты қатаң шараларға баруға мәжбүр етті. Сарапшылар бұл жағдайдың басты себебі – ауылда еңбек ететін мамандардың азаюы мен олардың әлеуметтік қорғалуының әлсіздігі екенін айтады.
Осыған байланысты билік агросаланы қолдаудың жаңа тетіктерін іске қосуды көздеп отыр. Вице-премьер Серік Жұманғарин мәлімдегендей, 2026–2030 жылдарға арналған мал шаруашылығын дамыту жоспары аясында бақташылар мен шопандардың еңбегі «зиянды еңбек жағдайы» санатына енгізілуі мүмкін. Бұл оларға қосымша әлеуметтік төлемдер алып, 55 жастан бастап ертерек зейнетке шығуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жұмыс орындарын субсидиялау арқылы олардың жалақысының бір бөлігін мемлекет өтеу тетігі қарастырылуда. Мұндай қолдау еңбек өнімділігін арттырып қана қоймай, ауылдағы маман тапшылығын азайтуға ықпал етпек.
Аграрлық тізбектегі тағы бір маңызды буын – ветеринария саласы. Соңғы жылдары бұл бағытта да оң өзгерістер байқалады. Мемлекет тарапынан бөлінген қаржының нәтижесінде ветеринарлардың орташа жалақысы екі еседен астам өсіп, 270 мың теңгеден асқан. Бұдан бөлек, қауіпті биологиялық агенттермен жұмыс істейтін мамандарға қосымша үстемеақылар мен сауықтыру төлемдері қарастырылған.
Алдағы уақытта бұл қолдау одан әрі күшейтілмек. Жаңа заңнамалық түзетулер ветеринарлардың еңбекақысын арттырып қана қоймай, ғылыми дәрежесі бар мамандарға қосымша ақы төлеуді де көздейді.
Кадр мәселесін шешу үшін білім беру саласында да өзгерістер қолға алынған. Ауыл шаруашылығы мамандықтарына бөлінетін грант саны артып, ауыл жастарына арналған квота кеңейтілді. Соған қарамастан, салаға қажетті мамандардың басым бөлігі әлі де жұмысшы және төмен білікті кадрлар болып отыр.
Жалпы алғанда, аграрлық сектордағы дағдарыс тек экономикалық емес, әлеуметтік мәселе екенін аңғартады. Егер ұсынылған шаралар толық жүзеге асса, ауылдағы еңбекке деген көзқарас өзгеріп, мал шаруашылығы қайта жандана түсуі мүмкін. Бұл өз кезегінде елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, қарапайым халық үшін қолжетімді өнім көлемін арттыруға жол ашады.