Шаштың сыры: күтім бе, әлде көне тыйым ба?

Шаштың сыры: күтім бе, әлде көне тыйым ба?

фото: www.factroom.ru

       Қазақ халқы үшін шаш – сыртқы сұлулықтың ғана емес, тазалықтың, тәрбиенің және әйел мәртебесінің де белгісі болған. Сәбидің алғашқы шашын сақтаудан бастап, қыздың бұрымын күтіп-баптауға дейінгі дәстүрлердің әрқайсысының астарында өзіндік таным жатыр. Бірі ұрпақты қорғау ниетінен туындаса, енді бірі күнделікті күтім мен тазалыққа негізделген.

       Шашты неге аяқасты етпеген?

       Қазақтың ескі нанымында шаш пен тырнақ адам денесінен бөлінгенімен, иесімен байланысын жоғалтпайды деген түсінік болған. Сондықтан сәбидің қырқынан шығарғанда алынатын қарын шашын кез келген жерге тастамай, шүберекке түйіп сақтаған немесе таза жерге көмген. Мұның астарында баланы тіл-көзден, жамандықтан қорғау ниеті жатыр. Ал ғылыми тұрғыдан алғанда, бұл – халықтың көне дүниетанымын танытатын ғұрыптардың бірі.

       Табиғи күтімнің пайдасы қандай?

       Бұрын қазақ әйелдері шаш күтімінде табиғи өнімдерді пайдаланған. Айран, қымыз, сары май мен жұмыртқаның ағы қосылған қоспалар шашты жұмсартып, құрғаудан қорғау мақсатында қолданылған. Шаш жууға өсімдік күлінен дайындалған қара сабын пайдаланылса, тарақ сүйек, мүйіз немесе ағаштан жасалған.

       Мұндай тәсілдер тұрмыстық тәжірибеден қалыптасқанымен, олардың барлығын бүгінгі косметология тұрғысынан тиімді әрі қауіпсіз деп қабылдауға болмайды. Мәселен, күлден алынатын сілтілі қоспалар теріні тітіркендіріп, шаштың табиғи қорғаныш қабатын зақымдауы мүмкін. Сол сияқты кез келген табиғи өнім әр адамның терісі мен шашына бірдей әсер етпейді. Сондықтан дәстүрлі күтім тәсілдерін қолданғанда олардың құрамына және жеке ерекшелікке назар аударған жөн.

       Бұрым – сұлулық қана емес, мәдени белгі

       Қазақ қыздарының шашын күтіп, ұзын етіп өсіруіне ерекше мән бергені белгілі. Бұрымға күміс әшекейлер, моншақтар тағылып, ал жол жүргенде шаң мен желден қорғау үшін шашқап киген. Шашты таңертең тарау, тараққа түскен талдарды кез келген жерге тастамау да қалыптасқан әдеттердің бірі еді.

       Ал «Шаш кескен – бас кескен» деген сөз шаштың дәстүрлі қоғамдағы орнын аңғартады. Кей кезеңдерде әйелдің бұрымын қию ауыр қорлықпен теңестірілген. Демек, шашқа қатысты түсініктер тек күтіммен шектелмей, адамның абыройы мен қоғамдық мәртебесіне де қатысты болған.

       Бүгінде шаш күтіміне арналған құралдар көбейіп, мүмкіндіктер кеңейді. Дегенмен ата-бабадан жеткен кейбір әдеттердің мәнін түсіну – мәдени мұраны танудың бір жолы. Ең маңыздысы, көне ғұрыпты құрметтей отырып, денсаулыққа қатысты мәселеде ғылыми негізделген күтім тәсілдерін таңдаған дұрыс. Өйткені шаштың әдемілігі оның ұзындығымен ғана емес, саулығымен де өлшенеді.

Біздің әлеуметтік желілерге жазылыңыздар және барлық оқиғалардан хабардар болыңыз!

Сондай-ақ оқыңыз

Жазылу
Пікірлер
Комментарий қалдыру үшін порталға тіркеліңіз немесе кіріңіз