Алматыда сенбі күндерінің бірін адамдар әдеттегідей саудаға, серуенге немесе үй шаруасына арнауы мүмкін. Бірақ 4 қазанда Қазақстан-Британ техникалық университетінің ауласында қала тұрғындары үшін заттың құны оның бағасымен ғана өлшенбейтінін көрсеткен шағын экологиялық алаң пайда болды.
Мұнда біреу қолындағы қажетсіз киімін әкелді, енді бірі үйінде жиналып қалған қайталама шикізатын тапсырды. Бір қарағанда, қарапайым әрекеттер. Алайда осы қарапайым қадамдардың артында қазіргі қала үшін маңызды сұрақ жатыр: бізге қажет болмай қалған дүниелердің тағдыры қандай?
«Recycle Бірге» акциясының маған ұнаған тұсы да осында. Бұл шара адамдарды тек қоқысты сұрыптауға шақырып қана қойған жоқ. Керісінше, затқа деген көзқарасты өзгертуге тырысты. Бір адамның үйінде артық болып тұрған киім екінші адамға қажет болуы мүмкін. Демек, қажетсіз деген сөздің өзі салыстырмалы.
Акция барысында тұрғындар өзара зат алмастырып, қолданылмай жатқан бұйымдарға жаңа иесін табуға мүмкіндік берді. Бұл – экология туралы ұзақ лекция оқымай-ақ, жауапты тұтынудың мәнін түсіндіретін тәсіл. Өйткені қоршаған ортаға жанашырлық кейде үлкен бастамадан емес, «мұны лақтырып жібермей-ақ қояйын» деген қарапайым шешімнен басталады.
Алаңда қайталама шикізатты бөлек жинау мәселесіне де назар аударылды. Қатысушылар қалдықтарды сұрыптаудың жолдарын біліп, кейін өңдеуге жіберілетін материалдарын арнайы қабылдау орындарына тапсырды.
Меніңше, мұндай акциялардың ең маңызды нәтижесін сол күні жиналған қалдықтың көлемімен ғана өлшеуге болмайды. Себебі экологиялық мәдениет бір күнде қалыптаспайды. Оның нәтижесі адамның ертең үйінде қоқыс жәшігінің алдына келген кезде: «Мынаны қайда тастауым керек?» деп ойлануынан көрінеді.
«Recycle Бірге» жобасының Алматыда 2019 жылдан бері өткізіліп келе жатқаны да осы бағыттағы жұмыстың бір реттік науқан емес екенін көрсетеді. Осы жылдар ішінде қала тұрғындарына қалдықты бөлек жинау, затты қайта пайдалану және жауапты тұтыну идеялары түрлі форматта ұсынылып келеді.
Биылғы акция «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бастамасы аясында ұйымдастырылып, Алмалы ауданының 90 жылдығына да арналды. Іс-шараға аудан әкімдігі мен Қазақстан-Британ техникалық университеті қолдау көрсетті.
Қазан айындағы бұл кездесу ашық аспан астындағы маусымның қорытындысы болды. Ал алда ауа райы суытады. Бірақ экология тақырыбының өзі маусымға қарамайды. Жоба ұйымдастырушыларының айтуынша, алдағы кезеңде жұмыс басқа форматтарда жалғаспақ.
Мүмкін, бұл акциядан кейін біреу үйіндегі артық киімді қоқысқа тастамай, басқа адамға берер. Біреу пластик пен қағазды бөлек жинауды әдетке айналдырар. Ал енді біреу дүкенге кірген сайын «маған бұл шынымен керек пе?» деп өзінен сұрар.
Экологиялық мәдениет дәл осындай кішкентай сұрақтардан басталатын шығар.
Ал қоқыс деп қабылдап жүрген кейбір заттарымыздың шын мәнінде екінші өмірге құқығы бар.
