Қазақстанда жануарларға деген көзқарас тек құқықтық мәселе ғана емес, қоғамның мәдени деңгейін көрсететін маңызды өлшемге айналып келеді. Осы тұрғыда бүгін Сенаттың жалпы отырысында жануарларға жауапкершілікпен қарау мәселелеріне арналған заң жобасы кеңінен талқыланып, бірқатар маңызды өзгерістермен Мәжіліске кері қайтарылды.
Бұл құжаттың басты мақсаты – заңнаманы жетілдіру арқылы азаматтардың қауіпсіздігін арттыру және жануарларға ізгі қарым-қатынасты қалыптастыру. Алайда қоғамда үлкен резонанс тудырған кейбір нормалар сенаторлардың жіті назарынан тыс қалмады.
Ең көп талқыланған мәселелердің бірі – «эвтаназия» терминінің қолданылуы. Сенат бұл ұғымды заң мәтінінен алып тастауды ұсынды. Бұған дейін Мәжіліс нұсқасында иесіз жануарлар панажайға жеткізілгеннен кейін бес күн өткен соң немесе агрессия танытқан, ауру жануарларға эвтаназия қолдану қарастырылған еді. Сенаторлар мұндай тәсілдің жеткілікті дәрежеде ізгілік қағидаттарына сай келмейтінін алға тартты.
Сондай-ақ, бес тәулік мерзімі де қайта қаралды. Өйткені қысқа уақыт ішінде жануардың иесін табу әрдайым мүмкін емес. Енді бұл мәселені әр өңірдің мәслихаттары өз жағдайына қарай дербес шешуі ұсынылып отыр. Бұл тәсіл жергілікті ерекшеліктерді ескеруге және тиімді шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Тағы бір маңызды өзгеріс – «иесіз жануар» ұғымына қатысты. Сенаторлар чиптің болмауын жануардың иесіз екенін білдіреді деген тұжырыммен келіспеді. Өйткені елдегі барлық үй жануарлары әлі толық есепке алынбаған. Мұндай талап үй жануарларының қате түрде иесіз деп танылуына әкелуі мүмкін. Сондықтан негізгі белгі ретінде жануардың нақты иесінің болуы немесе болмауы ескерілмек.
Жалпы алғанда, заң жобасын қарау барысында түрлі сала мамандары – зооқорғаушылар, экологтар, ғалымдар мен қоғамдық ұйым өкілдері қатысып, өз ұсыныстарын білдірді. Бұл құжаттың жан-жақты сарапталғанын көрсетеді.
Сонымен қатар, жаңа түзетулер жануар иелерінің жауапкершілігін күшейтуді де көздейді. Енді үй жануарларын тіркеусіз сату немесе беру мүмкін болмайды. Жануар иесі оны серуендету ережелерін бұзып, өзгелерге зиян келтірсе, толық жауапкершілікке тартылады. Тіпті ауыр зардап болған жағдайда қатаң шаралар қарастырылған.
Жергілікті атқарушы органдардың да өкілеттіктері нақтыланып отыр. Олар жануарларды ұстау, аулау және реттеу қағидаларын әзірлесе, мәслихаттар оларды бекітетін болады.
Сенат ұстанымы айқын: қоғам қауіпсіздігі мен жануарларға деген адамгершілік қағидаттары қатар сақталуы тиіс. Осындай теңгерімді шешімдер ғана елдегі өзекті мәселелерді тиімді шешуге жол ашады.
Бұл талқылау – Қазақстанда жануарларға деген көзқарастың жаңа деңгейге көтеріліп келе жатқанын көрсететін маңызды қадам.
https://kaz.inform.kz/